अध्यक्षीय मनोगत…
४३ वे राष्ट्रीय अधिवेशन,
मराठी पत्रकार परिषद, मुंबई.
……..
सप्रेम नमस्कार,
मराठी पत्रकार परिषदेच्या ४३ व्या राष्ट्रीय अधिवेशनासाठी उपस्थित सर्व सन्माननीय मान्यवर अतिथी, परिषदेचे विश्वस्त मंडळ, सर्व पदाधिकारी तसेच राज्यातून या अधिवेशनासाठी उपस्थित असलेले जिल्हा व तालुका पत्रकार संघांचे पदाधिकारी आणि पत्रकार बंधू-भगिनींचे मन:पुर्वक स्वागत...
राज्यभरातील पत्रकारांचे नेतृत्व खंबीरपणे पेलणारे परिषदेचे मुख्य विश्वस्त मा. एस. एम. देशमुख सर, विश्वस्त किरणजी नाईक तसेच विश्वस्त मंडळाच्या मार्गदर्शनाखाली परिषदेच्या राष्ट्रीय अधिवेशनाचे आयोजन पिंपरी-चिंचवड पत्रकार संघ व पुणे जिल्ह्यातील सर्व पत्रकार बांधवांनी अत्यंत सक्षमपणे केले, त्याबद्दल मी प्रथमच सर्वांचे कौतुक करतो.
मराठी पत्रकार परिषदेच्या ४३ व्या राष्ट्रीय अधिवेशनाच्या निमित्ताने अध्यक्ष या नात्याने आपणा सर्वांशी संवाद साधताना मनस्वी आनंद होत आहे. सर्वप्रथम मराठी पत्रकार परिषदेच्या ऐतिहासिक वाटचालीचे नेतृत्व करणारे परिषदेचे मुख्य विश्वस्त मा. एस. एम. देशमुख, विश्वस्त किरणजी नाईक यांच्या नेतृत्वाखालील विश्वस्त मंडळ तसेच राज्यभरातील पदाधिकाऱ्यांसह आपणा सर्वांनी माझ्यावर विश्वास दर्शवून अध्यक्षपदाची धुरा सोपवल्याबद्दल सर्वांना धन्यवाद देतो.
परिषदेच्या अध्यक्षपदाची परंपरा
मराठी पत्रकार परिषदेच्या अध्यक्षपदी आजवर थोर विचारवंत साहित्यिक काकासाहेब लिमये, पा.वा.गाडगीळ, प्र.के.अत्रे, प्रभाकर पाध्ये, ह.रा.महाजनी, अनंत भालेराव, बाबुराव ठाकूर, द.श.पोतणीस, वसंत काणे, रंगाण्णा वैद्य असे अनेक थोर विचारवंत, विद्वान पत्रकार विराजमान झाले आहेत, आजवरच्या सर्व अध्यक्षांनी त्यांच्या कार्य कर्तृत्वाने परिषदेचाही नावलौकीक वाढवला आहे. त्यांची उंची गाठणे शक्य नसले तरीही परिषदेचा नावलौकीक जपण्यासाठी एक प्रामाणिक शिलेदार या कर्तव्य भावनेतून आपण सर्वांनी सोपवलेली ही जबाबदारी मी विनम्रपणे स्विकारीत आहे. माझ्या कार्यकाळात परिषदेचा कारभार पत्रकार हिताच्या दृष्टीने अधिक प्रगत व पारदर्शक होईल, यासाठी मी नक्कीच प्रयत्न करीन.
पत्रकारांची हित जपणारी संघटना
मित्रांनो, मराठी पत्रकारितेत ८३ वर्षांची परंपरा असलेली आपली मराठी पत्रकार परिषद ही राज्यातील पत्रकारांची मातृसंस्था आणि पत्रकारांची हित जपणारी प्रमुख संघटना आहे. राज्यभरात ३५ जिल्हे, तसेच राज्याबाहेरही गोवा, बेळगावसह अनेक ठिकाणचे पत्रकार आपल्या परिषदेशी जोडलेले आहेत. संघटनेचे सुमारे दहा हजारांवर सदस्य आहेत. परिषदेने पत्रकारांच्या प्रश्नांसाठी सातत्याने संघर्षाची भुमिका घेतल्यामुळेच पत्रकार संरक्षण कायदा, पेन्शन योजना यासारख्या पत्रकारांच्या अनेक मागण्या मार्गी लागु शकल्या.
पत्रकार हितासाठी सातत्याने लढणाऱ्या या संघटनेचा संघर्षमय इतिहास आपले नेते आदरनिय देशमुख सर यांनी वेळोवेळी आपल्या भाषणांमधुन तसेच ‘संघर्षाची पंच्याहत्तरी’ या आपल्या पुस्तकांमधून तपशीलवार मांडला आहे. त्यामुळे त्याची सविस्तर पुनरावृत्ती करण्याची गरज वाटत नाही. मात्र बदलत्या काळात यापुढेही पत्रकारांसमोर अनेक आव्हाने असणारच आहेत, त्याची सोडवणूक करण्यासाठी कणखर पत्रकार संघटनाच आवश्यक आहे. ही बाब लक्षात घेवून यापुढच्या वाटचालीतही परिषद परिवाराचा एक जबाबदार घटक या नात्याने परिषदेचे आपले हे कुटुंब एकजुटीने अधिक समृद्ध करण्याच्या कर्तव्यपुर्तीची जाणीव प्रत्येकाने आपल्या मनात अधोरेखित करण्याची गरज आहे.
माझ्या पत्रकार बांधवांना निर्भिडपणे काम करता यावे, याकरीता पत्रकार संरक्षण कायद्याची प्रभावी अंमलबजावणी, ग्रामीण भागात प्रबोधन करणाऱ्या छोटया वृत्तपत्राबाबतचे शासनाचे जाचक धोरण, ज्येष्ठ व पात्र पत्रकारांना पेन्शन, पत्रकारांच्या आरोग्याची आणि कुटुंबाची काळजी घेणारे विमा संरक्षण, अधिस्विकृती व पेन्शनचे कठोर निकष, तसेच जिल्हा पत्रकार भवने यासह विविध बाबींसाठी आपल्या सर्वांच्या पाठबळावर शासनाकडे पाठपुरावा लागणार आहे. त्यासाठी परिषदेला यापुढील काळात एक अधिक प्रभावी दबावगट म्हणून काम करताना संघर्षाची तयारी ठेवावी लागेल.
काळानुसार आधुनिक बदलांचे आव्हान
काळानुरुप माध्यमांचे स्वरुपही बदलत आहे. माध्यम जगतात प्रिंट, रेडिओ, टीव्हीसह डिजिटल, पॉडकास्टसह अनेक बदल आपण पाहात आहोत. आधुनिक काळातील या बदलांना सामोरे जाण्यासाठी स्वत:ला सतत अपडेट करण्याचे आव्हानही आपल्या पत्रकार सहकाऱ्यांना पेलावे लागणार आहे.
सध्या वर्तमानपत्रात बातम्या वाचण्याच्या तुलनेत सोशल मीडिया, टीव्ही, ऑनलाईन न्युज पोर्टल अथवा युट्युब सारख्या डिजिटल माध्यमातून बातम्या पाहणे किंवा ऐकण्याचे प्रमाण वाढतेय. ही वस्तुस्थिती लक्षात घेवून टीव्ही चॅनेल्ससह युट्युब, पोर्टलसारख्या डिजिटल माध्यमांची संख्याही वेगाने वाढत आहे. न्युजब्रेकींगची स्पर्धा आता शहरापासून गावापर्यंत पोहोचली असून सुलभ तंत्रामुळे ग्रामीण व शहरी भागातही अनेक न्युजपोर्टल तसेच युट्यूब चॅनेल्स सुरू झाली आहेत. त्यासाठी दर्जेदार व विश्वासार्ह कंटेंट तयार करणे तसेच तो कंटेंट वाचकांपर्यंत वेळेत पाेहोचवण्यासाठी आधुनिक काळाच्या तंत्रसाधनांचा वापरही करता आला पाहीजे. तरच आपले माध्यमांमधील व समाजामधील महत्व टिकून राहील.
‘डिजिटल मीडिया परिषद’
वेबपोर्टल्सची संख्या वेगाने वाढत असली तरीही त्यांना वर्तमानपत्र किंवा वाहीन्यांप्रमाणे मान्यता तसेच त्यांचं शासकीय जाहिरातीसह ‘रेव्हेन्यू मॉडेल’ मात्र तयार होऊ शकलेलं नाही. यादृष्टीने आपल्या पत्रकार बांधवांना सर्वतोपरी अधिक सक्षम करण्यासाठी परिषदेने ‘डिजिटल मीडिया परिषद’ हा स्वतंत्र विभागही सुरु केला आहे. या नव्या माध्यमात काम करणारे राज्यभरातील अनेक सहकारी डिजिटल मीडिया परिषदेच्या माध्यमातून परिषदेशी जोडले जात असून अनेक जिल्ह्यात डिजिटल मीडिया परिषदेच्या शाखांचा शुभारंभही झाला आहे. या सर्व सहकाऱ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञान, नोंदणी, आचारसंहिता याबाबत मार्गदर्शन व पाठबळ देवून अधिक समृद्ध व सक्षम करण्याचा परिषदेचा प्रयत्न आहे.
परिषदेचे संघटन अधिक मजबुत व्हावे, यादृष्टीने राज्यभरात तालुका तसेच जिल्हा संघांनी नवी सदस्य नोंदणी करणे आवश्यक आहे. मात्र अनेक ठिकाणी नवी सदस्य नोंदणी होताना दिसत नाही. त्यासाठी परिषदेने एक मोबाईल ॲप्लिकेशन तयार केले असून या मोबाईल ॲप्लिकेशनद्वारे परिषदेचे उपक्रम, नवी सदस्य नोंदणी, नियुक्तीपत्र व ओळखपत्र देणे यासह विविध सेवा तसेच आपले सहकारी व पदाधिकाऱ्यांची माहिती एका क्लिकवर देणे शक्य होणार आहे. तसेच परिषदेच्या ‘तालुका जोडो’ अभियानालाही चालना मिळणार आहे.
परिषदेला सहकार्याची अपेक्षा
कोणतीही संघटना सदस्यांना पाठबळ देत असतानाच संघटनात्मक कामासाठी सदस्यांकडूनही वेळ, अर्थ, ज्ञान, श्रम अशा योगदानासह सक्रिय सहभाग मिळाल्यास अधिक सक्षम होते. परिषदेलाही अधिक सक्षम करण्यासाठी आपल्या सहकार्याची अपेक्षा आहे. नवीन नवी सदस्य नोंदणीसह कालावधीनुसार आवश्यक तेथे निवडणूका घेवून संघटनेला पाठबळ देणारे सक्षम पदाधिकारी निवडणे, विविध उपक्रम राबवणे, पत्रकारांच्या प्रश्नांसाठी आंदोलने करणे, तसेच दरवर्षी संघाचा कार्यअहवाल परिषदेकडे पाठवणे गरजेचे आहे. जेणेकरुन तालुका तसेच जिल्हा संघांच्या उत्कृष्ट कामगिरीचे परिषदेकडून पारितोषिकांच्या माध्यमातून कौतुक करुन त्यांना पाठबळही देता येईल. या प्रभावी कामकाजासाठी परिषदेचे मुंबई कार्यालय अजून अद्ययावत व साधनसामग्रीने प्रगत करण्याचा परिषदेचा मानस आहे, त्यासाठी साहजिकच अधिक आर्थिक भार पडणार आहे. त्यादृष्टीने प्रत्येक संघाने आपली संलग्नता वर्गणी तसेच यथाशक्ती देणगी स्वरूपात परिषदेला सहकार्यही केले तर आपल्या पत्रकार बांधवांसाठी परिषदेला अधिक सक्षमपणे काम करणे शक्य होईल.
कोरोना काळातील कटू आठवणी
कोरोना काळातील अनेक कटू आठवणी अजुनही डोळ्यांसमोरुन जात नाहीत. या काळात मदतीची खरी गरज ओळखून परिषदेच्या जिल्हा व तालुका संघाच्या पदाधिकाऱ्यांनीही पत्रकारांना विविध प्रकारे मदतीचा हात दिला. काेरोनाच्या विळख्यात आपण आपले अनेक सहकारी गमावले, त्यांच्या स्मृतींना आदरांजली वाहताना त्यांच्या कुटूंबांना पाठबळ देण्याबराेबरच या कठोर काळात समाजासाठी धाडसाने काम करणाऱ्या परिषदेच्या शिलेदारांच्या कामाचे कौतुकही परिषदेचे नेते मा.एस.एम.देशमुख सर यांनी केले. तसेच अशा कठोर काळात समाजासाठी काम करणाऱ्या पत्रकारांच्या पाठीशी समाजानेही खंबीरपणे उभे रहावे आणि शासनानेही आराेग्यसुविधांसह पत्रकारांना पाठबळ द्यावे, यासाठीही परिषदेच्या वतीने आग्रहही धरला आहे.
बाळशास्त्री जांभेकर स्मारक
सिंधुदुर्ग जिल्हयाचे सुपुत्र असलेले आद्यपत्रकार कै.बाळशास्त्री जांभेकर यांचे स्मारक व्हावे, यासाठी सिंधुदुर्ग जिल्हा पत्रकार संघाने एक तपाहून अधिक काळ संघर्ष केला आणि अखेर सुमारे पावणे पाच कोटींचे भव्य दिव्य बाळशास्त्री जांभेकर स्मारक, पत्रकार भवन सिंधुदुर्गात उभारले जात आहे. मराठी पत्रकारांच्या अस्मितेचे प्रतिक असणाऱ्या या स्मारकासाठी पुढाकार घेणारे परिषदेचे माजी अध्यक्ष गजानन नाईक तसेच सिंधुदुर्ग जिल्हा पत्रकार संघाचे सर्व पदाधिकारी यांचेही मी आभार व्यक्त करतो.
मित्रांनो, दर दोन वर्षांनी परिषदेचे राष्ट्रीय अधिवेशन होते. परंतू कोरोना काळात अनेक निर्बंधांमुळे अधिवेशन होवू शकले नाही. मात्र आता पिंपरी-चिंचवडच्या या पवित्र भूमित मराठी पत्रकार परिषदेचे हे ४३ वे अधिवेशन संपन्न होत आहे. त्यासाठी मराठी पत्रकार परिषदेच्या मार्गदर्शनाखाली पिंपरी - चिंचवड पत्रकार संघ तसेच त्यांना साथ देणाऱ्या पुणे जिल्हा पत्रकार संघाच्या सर्व पदाधिकाऱ्यांनी सर्वसुविधांसह केलेली जय्यत तयारी तसेच सर्वांच्या स्वागत व आदरातिथ्याचा मनस्वी आनंद वाटत आहे.
पत्रकारांचे प्रश्न सुटण्यासाठी सर्वांचे सहकार्य अपेक्षित..
द्वैवार्षिक अधिवेशनात बदलत्या माध्यमांसह विविध विषयांवर वैचारीक मंथन तसेच पत्रकारांच्या विविध प्रश्नांबाबत सरकारमधील विविध नेते लोकप्रतिनीधी, ज्येष्ठ विचावंत पत्रकार आदींच्या उपस्थितीत चर्चा होवून ते सुटण्यासही मदत होते. या अधिवेशनातील वैचारीक मंथनासह पत्रकारांच्या विविध प्रश्नांबाबतच्या चर्चांमधून पत्रकारांचे प्रश्न सुटण्यास नक्कीच मदत होईल, अशी अपेक्षा आहे. परिषदेच्या माध्यमातून पत्रकारांचे सर्व प्रश्न सुटण्यासाठी सर्वांचे एकजुटीने सहकार्यही लाभावे, अशीही सदीच्छा व्यक्त करतो.
तसेच परिषदेच्या या द्वैवार्षिक अधिवेशनाच्या आयोजनाचे शिवधनुष्य समर्थपणे पेलणाऱ्या पिंपरी - चिंचवड पत्रकार संघ तसेच त्यांना साथ देणाऱ्या पुणे जिल्हा पत्रकार संघासह सर्व पदाधिकाऱ्यांनाही खुप खुप धन्यवाद देतो. तर आपणा सर्वांचेही आभार मानून माझे अध्यक्षीय मनोगत संपवतो.
जय हिंद, जय परिषद !
-------------
शरद पाबळे,
अध्यक्ष, मराठी पत्रकार परिषद, मुंबई.