Lobster Ara�t�rma deniz �r�nlerinin stok seviyelerini dengelemek ama��yla kurulmu� bir enstit�d�r.
Projeler K�yce�iz Ekincik, Marmaris Turun�, G�k�eada Bademli, �stanbul B�y�kada ve 2022 Riva b�lgesindedir.

T.C. Su �r�nleri Genel M�d�rl��� deniz �r�nlerinde stok dengesini sa�lamak amac�yla k�lt�r yeti�tiricili�ine destek ve
�nem vererek avc�l�k sekt�r�n� sitabil tutarken, yeti�tirici�i on y�lda ikibu�uk kat artt�rm��t�r.
Bu destekler deniz stoklar�n�n korunmas� a��s�ndan yararl� olmu�tur.
Yeti�tiricili�in temelinde denizden ve i� sulardan stoklanan larvalar�n geli�imini kaps�yor.
Bu �r�nlerin ekonomiye d�n��� belirli bir zaman diliminde bak�m ve beslenme gibi, ticari boyutlara
ula�ana kadar devam eden bir s�re�i takip etmek zorunda.

K�lt�r yeti�tiricili�i do�aya ve �lkeye katt��� katma de�er verilerini iyi analiz edildi�inde do�adaki dengeye katk�
sa�lamaktad�r, fakat yeti�tiricilik yap�lan merkezlerin kapiseteleri do�adaki �reme stoklar� ile bir tutulmas�
m�mk�n de�il. Peki bu anlamda ne yap�lmas� gerekiyor..!

Su �r�nleri �lkemizde her zaman iki kalem olarak ele al�nm��t�r.
Avc�l�k ve Yeti�tiricilik, analizler hep bu iki kalemi kapsayan rakamlar ile belirlenmi�tir.
D�nyada bu sistem art�k �� kalemde ele al�nmaktad�r. Ondan fazla �lkede ve Lobster ara�t�rma olarak
bizimde i�inde bulundu�umuz projelerde, Free Hatchery sistemleri daha �ok �nemsenmeye ba�lam��t�r.
Bu projeler yeti�tiricilik gibi alg�lansada, sistem bu �ekilde devam etmemektedir.
Yeti�tiricilik kanunlar�, kurallar�n� bu projeler �zerinde uygulanmas� yanl�� bir yakla��m olacakt�r.
Bu projeler i�in yeni kanun maddeleri eklenmeli veya bu projeler kamula�t�r�lmal�d�r. 
Free Hatchery T�rkiye de yeti�tiricilik ile �retilen t�m �r�nlerin toplam�ndan on kat daha fazla �r�n�n�n do�aya
stoklanmas�n� sa�lar. B�y�k arazilerde kurulan sistemlere ihtiya� duyulmaz Proje y�ksek maliyetler
i�ermedi�i gibi �ok k�sa s�rede �e�itlilik ve bolluk getirecektir.

Peki bu sistem nas�l i�lemektedir.
Bu sistemi Istakoz t�r� �zerinden al�rsak, T�rkiye de deniz ekosisteminde iki �e�it t�r bulunuyor.
Avrupa ve Amerikan �stakozu, iki t�rde T�rkiye de nesli t�kenmek �zere olan ekonomik de�eri �ok y�ksek �r�nlerdir.
D�nyada oldu�u gibi T�rkiyede de �stakozun ticari boyuta ula�mas� d�rt y�l s�rd��� dolay�s�yla
gelir gider dengesi tutmad��� i�in yap�lam�yor.

D�nyadaki avc�l�k �stakoz �retimi yakla��k olarak 50.000 ton'dur. Bu �retimin 38.000 ton'luk b�l�m� Amerika ve Kanada
taraf�ndan sa�lanmaktad�r. Takip eden �lkeler �ngiltere, Japonya ve Fransa'd�r.
S�rekli avc�l�kla stoklar�n azalmas� yeni bir sisteminin geli�mesine sebep olmu�tur.
Ana� �stakozlar�n on bir ay gibi yumurtlama s�recinden ge�mesi ve yumurtalar�n hayatta kalma �ans�n�n
% 0,1 oran�nda d���k olmas� nedeniyle 2009 y�l�nda Lobster Free Hatchery sistemleri devreye girmi�tir.

Lobster Free Hatchery Sistemi
Di�iler kar�n k�s�mlar�nda ortlama 20.000 yumurta ta��rlar.
Di�i �stkozlar shs sisteminde bulunan 36 kulu�ka yuvas�nda tutulur.
11 Ay sonra yumurtalar �atlamaya ba�lar ve larva deposunda toplan�r.


Kulu�ka sistemi gezici konteyner
G�nde 2 - 3 kez beslen yavrular geli�im a�amas�na kadar 4 kez kabuk de�i�tirir.
20 g�n sonra tek tek 140 adetlik tepsilerde ayr�larak 27'lik akvaryum a�amas�na ge�er.
30 g�n sonunda tepsiler akvaryumdan al�n�p yavrular do�aya sal�n�r. bu sistem hayatta kalma
oranlar�n� %50 artt�r�r. tek bir sistem 100.000 yavruyu yeti�tirecek kapasiteye sahiptir.